Warmtepomp: wat is het, hoe werkt het en welke soort past bij jouw woning?

Een warmtepomp verwarmt je huis zonder vlam. Hij haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater, brengt die met een compressor op een hogere temperatuur en geeft haar af aan je radiatoren, je vloerverwarming of je boiler. Er zijn twee hoofdroutes. Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel en bespaart een groot deel van je gas. Een all-electric warmtepomp vervangt de ketel helemaal. Welke route past, hangt minder af van het merk dan van je woning: hoe goed is je huis geïsoleerd en hoe warm moet het water in je radiatoren zijn?

Wat is een warmtepomp en wat doet hij in huis?

Een warmtepomp is een verwarmingstoestel dat warmte verplaatst in plaats van die op te wekken. Een cv-ketel verbrandt gas en zet de energie daarvan voor zo'n 90 tot 95 procent om in warmte. Een warmtepomp verbrandt niets. Hij gebruikt stroom om warmte die al buiten aanwezig is naar binnen te halen. Zelfs lucht van min 10 graden bevat nog warmte, want het absolute nulpunt ligt bij min 273 graden.

De handigste vergelijking is je koelkast. Die haalt warmte uit de binnenkant en blaast die via het rooster aan de achterkant je keuken in. Daarom voelt dat rooster warm aan. Een warmtepomp doet hetzelfde, alleen andersom: de 'binnenkant van de koelkast' is je tuin en het 'warme rooster' is je verwarmingssysteem.

In huis kan een warmtepomp drie taken hebben:

• Ruimteverwarming: warm water voor je radiatoren of vloerverwarming.
• Tapwater: warm water voor douche en keuken, meestal via een boilervat.
• Koeling: veel lucht-water- en bodemwarmtepompen kunnen in de zomer ook koelen. Dat werkt het best met vloerverwarming.

Hoe werkt een warmtepomp? Uitgelegd in gewone taal

In elke warmtepomp zit een gesloten circuit met een koudemiddel. Dat is een stof die al bij heel lage temperaturen verdampt. Het proces telt vier stappen:

1. Verdampen: het koude koudemiddel stroomt langs de buitenlucht of door de bodemlus. Omdat het kouder is dan de omgeving, neemt het warmte op en verdampt het.
2. Comprimeren: een elektrische compressor perst het gas samen. Daardoor stijgt de temperatuur flink, net zoals een fietspomp warm wordt als je hard pompt.
3. Condenseren: het hete gas geeft zijn warmte via een warmtewisselaar af aan het water van je cv-systeem. Het koudemiddel koelt af en wordt weer vloeibaar.
4. Expanderen: een expansieventiel verlaagt de druk. Het koudemiddel wordt weer ijskoud en de cyclus begint opnieuw.

COP en SCOP: hoeveel warmte krijg je voor je stroom?

Het rendement van een warmtepomp druk je uit in de COP (Coefficient of Performance). Een COP van 4 betekent dat je voor 1 kWh stroom 4 kWh warmte krijgt. Bij lucht-waterwarmtepompen ligt de COP meestal tussen ongeveer 3 en 5. De COP is wel een momentopname. Op een zachte dag in oktober, met water van 35 graden in de vloer, kan hij boven de 5 uitkomen. Bij vorst en radiatoren op 55 graden zakt hij naar 2 tot 2,5.

Daarom is de SCOP (Seasonal COP) eerlijker. Dat is het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen. Voor een goed ontworpen lucht-watersysteem in een Nederlands huis is een SCOP van ongeveer 3,5 tot 4,5 realistisch. Bodemwarmtepompen halen vaak 4,5 tot 5,5, omdat de bodem het hele jaar rond de 10 tot 12 graden blijft. Kijk bij specificaties altijd bij welke aanvoertemperatuur de SCOP is gemeten. Een waarde 'bij 35 °C' zegt weinig als jouw huis 55 °C nodig heeft.

Hoeveel kWh verbruikt een warmtepomp?

De rekensom is simpel: warmtevraag gedeeld door rendement. Een voorbeeld: je stookt jaarlijks 1.200 m³ gas voor verwarming. Een kuub gas levert in een HR-ketel ongeveer 8,5 tot 9 kWh warmte. Je warmtevraag is dan zo'n 10.000 tot 11.000 kWh. Bij een SCOP van 3,5 tot 4 verbruikt een all-electric warmtepomp daarvoor ongeveer 2.500 tot 3.100 kWh stroom, plus wat extra voor warm tapwater. Bij een hybride warmtepomp ligt het stroomverbruik lager, vaak tussen 800 en 2.000 kWh per jaar. De ketel doet dan nog de koudste dagen en het tapwater. Dit zijn bandbreedtes, geen beloftes: je stookgedrag, het aantal douchebeurten en de afstelling maken veel uit.

Hoe ziet een warmtepomp eruit? Buitenunit, binnenunit en boiler

De meeste warmtepompen in Nederland zijn lucht-watersystemen. Het zichtbare deel is de buitenunit: een kast met een of twee grote ventilatoren. De maat ligt ruwweg tussen die van een flinke magnetron en een kleine koelkast op zijn kant. Een hybride buitenunit is vaak zo'n 80 tot 100 cm breed, een all-electric unit voor een vrijstaand huis kan groter zijn. De unit staat op de grond, op een plat dak of tegen de gevel op een beugel.

Voor wat er binnen staat, maakt het type uit:

• Monoblok: het hele koelcircuit zit in de buitenunit. Naar binnen lopen alleen twee waterleidingen en een stroomkabel. Binnen hangt hooguit een klein regelkastje of een compacte hydro-unit. Een installateur heeft geen F-gassencertificaat nodig voor de leidingen, en de installatie is eenvoudig. Wel moeten de waterleidingen buiten goed geïsoleerd en vorstbestendig zijn.
• Split-systeem: buiten staat de verdamper met compressor, binnen een binnenunit. Ze zijn met koudemiddelleidingen verbonden. De binnenunit is ongeveer zo groot als een cv-ketel, of zo groot als een koelkast als de boiler erin zit. Het voordeel is dat er geen water buiten loopt. Een nadeel is dat een gecertificeerde koeltechnisch installateur de leidingen moet aanleggen.

Bij een all-electric systeem komt daar bijna altijd een boilervat voor tapwater bij, meestal 150 tot 300 liter. Reken op een vloeroppervlak van ongeveer 60 bij 60 cm en een hoogte van 1,6 tot 2 meter. Op een zolder of in een bijkeuken past dat meestal. In een kleine meterkast of een trapkast is het vaak passen en meten. Een hybride warmtepomp heeft binnen weinig ruimte nodig: de cv-ketel blijft hangen en maakt het tapwater.

Soorten warmtepompen: lucht-water, bodem, lucht-lucht en warmtepompboiler

Lucht-waterwarmtepomp

De lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt water voor radiatoren en vloerverwarming. Dit is veruit het meest geplaatste type, zowel hybride als all-electric. Hij is relatief makkelijk in te passen in bestaande woningen, maar het rendement daalt als het buiten kouder wordt. En de buitenunit maakt geluid.

Bodemwarmtepomp (water-water)

Een bodemwarmtepomp gebruikt een gesloten lus in de grond. Meestal gaat het om een verticale boring van zo'n 50 tot 200 meter diep. Soms wordt in plaats daarvan grondwater opgepompt (open systeem). Het verschil met lucht-water op een rij:

• Rendement: hoger en stabieler, omdat de bodem ook in januari rond de 10 graden is.
• Inpassing: er staat geen buitenunit, dus er is buiten geen geluid. Binnen staat een kast ter grootte van een koelkast.
• Boring: er moet een boorwagen bij je tuin kunnen komen. Bij een tussenwoning zonder achterom is dat soms lastig.
• Regels: voor een gesloten systeem doe je meestal een melding via het Omgevingsloket, en de boring moet door een erkend boorbedrijf. Voor open systemen gelden strengere regels, vaak met een vergunning van de provincie. In sommige gebieden, bijvoorbeeld rond waterwingebieden, mag boren niet of beperkt.

Ons oordeel: een bodemwarmtepomp is de beste keuze bij nieuwbouw, een grondige renovatie of een vrijstaand huis met ruimte om te boren. Voor een bestaande rijwoning is het zelden de logische eerste stap.

Lucht-luchtwarmtepomp (airco)

Een lucht-luchtwarmtepomp is wat de meeste mensen een airco noemen. Hij verwarmt of koelt de lucht in één of enkele kamers via een binnenunit aan de muur. Hij maakt geen warm water en is niet aangesloten op je radiatoren. Daarom vervangt hij geen cv-ketel. Hij kan je gasverbruik wel verlagen als je de woonkamer in het voor- en najaar ermee verwarmt.

Warmtepompboiler: alleen voor tapwater

Hier gaan de termen vaak door elkaar. Een warmtepompboiler maakt alleen warm tapwater. Je huis verwarmt hij niet. Het is een boilervat met een kleine warmtepomp erbovenop, die warmte haalt uit de lucht in de ruimte, uit ventilatielucht of via een kanaal uit buitenlucht. Zo'n boiler is zinvol als je al elektrisch verwarmt of als je de cv-ketel wilt ontlasten. Hij is ook nuttig in een huis met een hybride warmtepomp waar de ketel nu alleen nog het douchewater maakt. Zoek je een vervanger voor je cv-ketel als verwarming, dan heb je een warmtepomp voor ruimteverwarming nodig, eventueel met een boiler erbij.

Hybride of all-electric: wat is het verschil en wat kies je?

Hybride warmtepomp

Een hybride warmtepomp is een kleinere lucht-waterwarmtepomp die naast je cv-ketel wordt geplaatst. De regeling bepaalt wie er werkt. Op de meeste dagen verwarmt de warmtepomp het huis. Is het erg koud of moeten de radiatoren snel heel warm worden, dan springt de ketel bij. Warm tapwater blijft van de ketel komen. Daardoor kun je bij een gemiddeld huis vaak een groot deel van het gas voor verwarming besparen, terwijl de investering en de ingreep beperkt blijven. Hoeveel precies, verschilt sterk per huis en per afstelling.

Een hybride warmtepomp past goed als:

• je huis redelijk geïsoleerd is (dubbel glas, spouwmuur- of dakisolatie), maar nog niet goed genoeg voor alleen een warmtepomp;
• je cv-ketel nog een aantal jaar mee kan;
• je de grote verbouwing (radiatoren, boiler, meterkast) nog niet wilt doen.

All-electric ready betekent dat een hybride systeem later kan worden omgebouwd naar all-electric. Soms vervang je dan de ketel door een boiler, soms zet je de bestaande buitenunit in combinatie met een tweede unit in. Elk merk vult die term net anders in. Vraag dus concreet: wat moet er later vervangen worden en wat blijft staan?

All-electric warmtepomp

Bij all-electric verdwijnt de cv-ketel en verwarmt de warmtepomp alles: het huis en het tapwater. Dat verandert meer dan alleen het toestel:

• Gasaansluiting: als je ook elektrisch kookt, kun je de gasaansluiting laten verwijderen. Dan betaal je ook geen vastrecht voor gas meer.
• Koken op inductie: inductie is de logische vervanger van een gasfornuis. Soms heb je daarvoor nieuwe pannen nodig.
• Meterkast: warmtepomp, boiler-element en inductie samen vragen meer vermogen. Veel huizen hebben 1x35A. Vaak is een verzwaring naar 3x25A verstandig. Laat dat checken, want een aanvraag bij de netbeheerder kan weken duren.
• Ruimte: je hebt plek nodig voor een boilervat.
• Temperatuur: een all-electric systeem werkt het zuinigst als het huis gelijkmatig warm blijft. Overdag de thermostaat flink laten zakken levert weinig op.

Ons advies: is je ketel ouder dan zo'n 12 jaar, is je huis goed geïsoleerd en heb je ruimte voor een boiler? Kijk dan serieus naar all-electric. Twijfel je over de isolatie of wil je de investering spreiden? Dan is hybride de veilige tussenstap.

Past een warmtepomp bij jouw woning? Isolatie, radiatoren en aanvoertemperatuur

De aanvoertemperatuur is de temperatuur van het water dat naar je radiatoren gaat. Een oude cv-ketel draait vaak op 70 tot 80 graden. Een warmtepomp werkt het zuinigst bij 35 tot 45 graden, en het rendement zakt merkbaar boven de 55 graden. Hoe lager de temperatuur die je huis nodig heeft, hoe beter een warmtepomp past. Drie voorbeelden:

• Tussenwoning uit 1975: vaak is de spouw achteraf gevuld en zit er HR++-glas in de woonkamer. De zolder is soms nog matig geïsoleerd. Met de bestaande radiatoren heb je in de winter al snel 55 tot 65 graden nodig. Dat is een typische kandidaat voor een hybride warmtepomp. Na extra dak- en vloerisolatie en een paar grotere radiatoren komt all-electric in beeld.
• Vrijstaand huis uit 1990: dit huis is bij de bouw redelijk geïsoleerd, maar heeft veel buitenmuur en dak per vierkante meter. Met 50 tot 55 graden red je het vaak, mits de radiatoren ruim zijn gedimensioneerd. All-electric is goed te doen, al vervang je vaak een paar radiatoren door lage-temperatuurradiatoren.
• Nieuwbouw (vanaf ongeveer 2015): dit huis is goed geïsoleerd en heeft meestal vloerverwarming. Een aanvoertemperatuur van 30 tot 35 graden is genoeg. Een warmtepomp is hier de standaard en haalt een hoog rendement.

Warmtepomp en radiatoren

Je hoeft niet automatisch alle radiatoren te vervangen. Een eenvoudige test: zet in een koude periode je cv-ketel op 55 graden en kijk of het overal warm genoeg wordt. Lukt dat, dan kunnen je bestaande radiatoren met een warmtepomp werken. Zeker met een hybride systeem gaat dat vaak goed. Blijven één of twee kamers koud, bijvoorbeeld de woonkamer met een grote pui, dan vervang je alleen daar de radiator door een groter exemplaar of door een lage-temperatuurradiator met ventilatortjes. Vloerverwarming is ideaal, maar bij een bestaand huis een flinke klus.

Wordt het met 55 graden nergens behaaglijk? Dan is je huis eerst aan isolatie toe. Dak, vloer, spouwmuur en glas leveren dan meer op dan een warmtepomp. Elke kuub die je niet nodig hebt, hoef je ook niet elektrisch op te wekken. Een kleinere warmtepomp volstaat dan ook.

Warmtepomp of airco: wat is het verschil?

Technisch zijn ze familie: een airco is een lucht-luchtwarmtepomp. Het verschil zit in waar de warmte heen gaat. Een airco verwarmt lucht in een kamer. Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt water voor je radiatoren, je vloerverwarming en je douche. Een airco reageert snel en koelt goed, maar verwarmt alleen de ruimte waar hij hangt en maakt geen tapwater. Wil je vooral koelen in de zomer en een slaapkamer of zolder bijverwarmen, dan is een airco prima. Wil je van het gas af, dan heb je een lucht-water- of bodemwarmtepomp nodig. Veel van die systemen kunnen bovendien licht koelen via de vloerverwarming.

Geluid en plaatsing van de buitenunit

Geluid is een van de meest gestelde vragen. Fabrikanten geven vaak een geluidsvermogen op, bijvoorbeeld 50 tot 60 dB(A). Dat is het geluid aan de bron. Wat je buren horen, is de geluidsdruk op afstand, en die is lager. Ter vergelijking: 30 dB is een stille slaapkamer, 40 dB een rustige woonwijk 's nachts, 50 dB een koelkast van dichtbij of zacht praten. Elke 10 dB extra klinkt ongeveer twee keer zo hard. Een moderne buitenunit staat op een zachte dag nauwelijks te horen. Bij vorst en vol vermogen draait de ventilator sneller en hoor je een duidelijk zoemen.

Praktische vuistregels voor plaatsing:

• Zet de unit niet direct onder een slaapkamerraam, niet bij jou en niet bij de buren.
• Een hoek tussen twee muren weerkaatst het geluid en klinkt harder. Een vrije gevel is beter.
• Gebruik trillingsdempers of een losse betonplaat in plaats van montage tegen een dunne muur.
• Laat ruimte rond de unit: vaak 20 tot 50 cm aan de achterkant en meer aan de luchtuitblaas.
• Zorg voor afvoer van condens- en dooiwater, anders ontstaat in de winter een ijsplaat.

Voor geluid gelden landelijke regels. Op de erfgrens van de buren mag een warmtepomp niet meer produceren dan een vastgestelde grenswaarde, momenteel 40 dB(A). Er zijn plannen om die norm aan te scherpen, en gemeenten kunnen aanvullende regels hebben. Laat je installateur een geluidsberekening maken voor de gekozen plek. Bespreek de plaatsing ook vooraf met je buren. Dat voorkomt meer gedoe dan welke norm ook.

Werkt een warmtepomp bij vrieskou?

Ja. Een lucht-waterwarmtepomp blijft werken bij min 10 en de meeste modellen ook bij min 20 graden of lager. Het rendement daalt wel: bij strenge vorst kan de COP richting 2 zakken, en ook de maximale capaciteit neemt af. Daarnaast moet de buitenunit af en toe ontdooien: hij draait dan kort om om ijs van de lamellen te smelten. Dat zie je soms als een wolkje damp.

Voor die koudste dagen is er een vangnet. Bij een hybride systeem springt de cv-ketel bij. Een all-electric systeem heeft meestal een elektrisch bijverwarmingselement van een paar kW. Dat element is duur in gebruik, omdat het een COP van 1 heeft. Een goed gedimensioneerde warmtepomp heeft het dus maar enkele dagen per jaar nodig. Valt het element vaak bij, dan is de pomp te klein gekozen of moet het huis te warm water hebben. Bodemwarmtepompen merken weinig van vorst.

Kosten, subsidie (ISDE) en terugverdientijd: waar hangt het van af?

We noemen hier bewust geen bedragen. Prijzen verschillen sterk per merk, vermogen en installatie, en ze veranderen regelmatig. Wat wel vaststaat, is waar de kosten uit bestaan:

• Toestel: hybride is het goedkoopst, all-electric lucht-water duurder, bodem het duurst vanwege de boring.
• Installatie: leidingwerk, montage en elektra. Bij all-electric komen daar vaak een boiler, enkele radiatoren en een meterkastaanpassing bij.
• Bijkomende maatregelen: isolatie, eventueel inductie koken en het verwijderen van de gasaansluiting.

ISDE-subsidie

De ISDE (Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing) is een landelijke subsidie voor woningeigenaren die een warmtepomp, warmtepompboiler of isolatie laten plaatsen. In grote lijnen geldt het volgende:

• Het apparaat moet op de lijst met goedgekeurde warmtepompen van RVO staan, met een meldcode.
• Je bent eigenaar en bewoner van de woning, of je koopt het toestel als eigenaar.
• Een installateur plaatst de warmtepomp. Je vraagt de subsidie aan na installatie, met factuur en betaalbewijs, binnen een vaste termijn.
• De hoogte hangt af van het type en het vermogen van de warmtepomp. Combineer je meerdere maatregelen, dan kan dat extra opleveren.

Bedragen, voorwaarden en termijnen kunnen elk jaar wijzigen. Controleer daarom vóór je tekent de actuele stand op de website van RVO (rvo.nl). Vraag je installateur schriftelijk te bevestigen dat het geoffreerde model op de ISDE-lijst staat.

Is een warmtepomp rendabel voor jou?

Begin bij je gasverbruik. Haal je jaaroverzicht erbij en trek er ruwweg 150 tot 250 m³ vanaf voor douchen en koken. Wat overblijft, is je verwarmingsgas. Hoe hoger dat getal, hoe meer een warmtepomp kan besparen. Daar zit wel een kanttekening bij: een heel hoog verbruik in een slecht geïsoleerd huis vraagt eerst om isolatie. Daarna kijk je naar je isolatiestaat (energielabel, glas, spouw, dak, vloer) en je gedrag: hoeveel mensen er wonen, hoe warm je het wilt hebben en of je de thermostaat 's nachts laat zakken.

De terugverdientijd hangt vooral af van de verhouding tussen de gas- en stroomprijs. Die verhouding kan de komende jaren verschuiven door energiebelasting en marktprijzen. Wantrouw daarom elke offerte die een vaste besparing of een vast aantal jaren belooft. Vraag liever om een berekening met jouw verbruik en met twee of drie prijsscenario's.

Kopen of huren?

Naast kopen kun je bij sommige aanbieders een warmtepomp huren of leasen. De verschillen:

• Eigendom: bij kopen is het toestel van jou. Bij huur blijft het eigendom van de aanbieder.
• Onderhoud: bij huur zit onderhoud en reparatie meestal in het maandbedrag. Bij kopen regel je dat zelf, eventueel met een onderhoudscontract.
• Looptijd: huurcontracten lopen vaak 10 tot 15 jaar. Check wat er gebeurt als je verhuist of eerder wilt stoppen.
• Subsidie: bij huur gaat de ISDE vaak naar de aanbieder of is die al in de prijs verrekend.

Huur kan prettig zijn als je de investering niet in één keer wilt doen. Over de hele looptijd ben je meestal meer kwijt dan bij kopen. Vergelijk dus het totaalbedrag, niet alleen het maandbedrag.

Voordelen en nadelen van een warmtepomp op een rij

Voordelen

• Veel minder of helemaal geen gasverbruik.
• Lagere CO2-uitstoot, en die daalt verder naarmate stroom groener wordt.
• Hoog rendement: 3 tot 5 kWh warmte per kWh stroom.
• Vaak is koelen in de zomer mogelijk.
• Weinig onderhoud: er is geen verbranding, dus er hoeft geen rookgasafvoer gecontroleerd te worden.
• Bij all-electric verdwijnt het vastrecht voor gas.

Nadelen

• De investering is hoger dan voor een nieuwe cv-ketel, zeker bij all-electric of bodem.
• Je bent afhankelijker van de elektriciteitsprijs.
• Een buitenunit maakt geluid en neemt plek in de tuin of aan de gevel in.
• Een boilervat kost binnen ruimte.
• Het huis warmt trager op. Snel stoken bij thuiskomst werkt minder goed.
• Een warmtepomp vraagt een goed ontwerp. Een verkeerd gedimensioneerd systeem levert tegenvallende rendementen op.

Merken en aanbieders: waar let je op bij het vergelijken?

De redactie test warmtepompen niet zelf. Onderstaande context is gebaseerd op openbare informatie van fabrikanten.

• Nibe is een Zweeds merk met een breed assortiment: lucht-water, bodemwarmtepompen en ventilatiewarmtepompen. Het merk wordt vaak genoemd bij bodemsystemen en all-electric oplossingen.
• Remeha is in Nederland vooral bekend van cv-ketels. Het merk biedt hybride warmtepompen die aansluiten op (eigen) ketels en ook all-electric lucht-watermodellen. Handig als je installateur al met Remeha werkt.
• Weheat is een Nederlands merk dat zich richt op monoblok-warmtepompen voor bestaande woningen, zowel hybride als all-electric. De nadruk ligt op eenvoudige plaatsing.

Waar je bij elk merk op let:

• SCOP bij jouw aanvoertemperatuur (35 én 55 °C), niet alleen het hoogste getal.
• Geluid op afstand, plus de stille nachtmodus.
• Koudemiddel: nieuwere modellen gebruiken vaak R290 (propaan), met een lage klimaatimpact. Let dan wel op de plaatsingsregels.
• Garantie op compressor en onderdelen, en of de garantie afhangt van jaarlijks onderhoud.
• Service: is er een installateur in je regio die het merk kent en onderdelen kan leveren?
• Regeling: werkt de pomp met je thermostaat, en kun je het verbruik uitlezen?

Deze pagina bevat geen links naar aanbieders. Op andere pagina's van HuisWarmtePlan kunnen links naar aanbieders staan. Dat kunnen affiliate-links zijn, waarbij wij een vergoeding krijgen als je via ons een offerte aanvraagt. Dat staat dan altijd bij de link, en het verandert niets aan ons oordeel.

In 5 stappen van interesse naar offerte

1. Verzamel je gegevens: gasverbruik van de afgelopen twee jaar, energielabel, bouwjaar, de leeftijd van je cv-ketel en je meterkast (1x35A of 3x25A).
2. Doe de 55-gradentest: zet in een koude week de ketel op 55 graden en noteer welke kamers koud blijven.
3. Kies je route met de keuzehulp hieronder.
4. Vraag minstens twee of drie offertes aan, mét woningcheck. Een serieuze installateur komt langs, berekent het warmteverlies per kamer en kijkt naar de radiatoren, de plek van de buitenunit en de meterkast. Een offerte op afstand zonder warmteverliesberekening is een slecht teken.
5. Stel de juiste vragen: welk vermogen adviseer je en waarom? Welke aanvoertemperatuur verwacht je bij min 5 graden? Welke radiatoren moeten eruit? Wat is het verwachte stroomverbruik? Staat het model op de ISDE-lijst? Wat is de geluidsdruk op de erfgrens? Wat valt onder de garantie, en wie doet het onderhoud?

Keuzehulp: welk type past bij jou?

• Goed geïsoleerd huis (label A of B), vloerverwarming of ruime radiatoren, plek voor een boiler → all-electric lucht-water. Bij nieuwbouw of een grote verbouwing met tuin kun je ook een bodemwarmtepomp overwegen.
• Redelijk geïsoleerd (label C of D), gewone radiatoren, ketel jonger dan 10 jaar → hybride warmtepomp, liefst all-electric ready.
• Slecht geïsoleerd (label E of lager), het huis wordt niet warm op 55 graden → eerst isoleren en dan opnieuw kijken. Een hybride kan wel, maar bespaart minder.
• Appartement zonder plek voor een buitenunit → vraag naar een collectieve oplossing via de VvE of naar een ventilatiewarmtepomp. Alleen een warmtepompboiler voor tapwater kan ook.
• Je wilt vooral koelen en één ruimte bijverwarmen → een airco (lucht-lucht). Je cv-ketel vervang je daar niet mee.
• Je verwarmt elektrisch en wilt alleen zuiniger warm water → een warmtepompboiler.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kWh verbruikt een warmtepomp?

Deel je warmtevraag door de SCOP. Een all-electric warmtepomp in een gemiddeld bestaand huis verbruikt vaak zo'n 2.500 tot 5.000 kWh per jaar, inclusief tapwater. Een hybride warmtepomp verbruikt meestal 800 tot 2.000 kWh, naast het resterende gas. Goed geïsoleerde nieuwbouw zit lager, een groot en matig geïsoleerd huis hoger.

Is een warmtepompboiler zinvol?

Ja, als je alleen warm tapwater zuiniger wilt maken. Dat geldt bijvoorbeeld bij elektrische verwarming, bij een hybride systeem waarbij je ook het douchegas wilt schrappen, of bij vervanging van een elektrische boiler. Je huis verwarmt een warmtepompboiler niet. Reken op een vat van 150 tot 300 liter en een ruimte waar hij lucht kan aanzuigen.

Wat kost een warmtepomp inclusief plaatsen?

Dat verschilt sterk per type en per huis. Hybride is het goedkoopst, all-electric lucht-water duurder en bodem het duurst. Extra werk zoals radiatoren, een boiler en een meterkastverzwaring kan het totaal flink verhogen. We noemen geen bedragen, omdat die snel veranderen. Vraag meerdere offertes aan met een woningcheck en trek de actuele ISDE-subsidie ervan af.

Bij welk gasverbruik is een warmtepomp rendabel?

Er is geen harde grens. Hoe meer gas je voor verwarming gebruikt in een redelijk geïsoleerd huis, hoe sneller het loont. Bij een heel laag verbruik, zoals een klein appartement, is de besparing in euro's beperkt. Bij een hoog verbruik in een slecht geïsoleerd huis levert eerst isoleren meer op. Laat een installateur rekenen met jouw verbruik en met meerdere prijsscenario's.

Wat is het verschil tussen een hybride en een all-electric warmtepomp?

Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. De ketel springt bij op koude dagen en maakt het tapwater. Een all-electric warmtepomp vervangt de ketel volledig en verwarmt ook het tapwater, meestal via een boiler. All-electric vraagt een beter geïsoleerd huis, meer ruimte en vaak een zwaardere meterkast.

Werkt een warmtepomp ook bij vrieskou?

Ja. Lucht-waterwarmtepompen werken door tot ruim onder het vriespunt, maar het rendement en de capaciteit dalen. Op de koudste dagen helpt de cv-ketel (hybride) of een elektrisch element (all-electric). Bodemwarmtepompen hebben nauwelijks last van vorst.

Maakt een warmtepomp veel lawaai?

Een moderne buitenunit is op normale dagen stil tot zacht zoemend. Bij vorst en vol vermogen hoor je hem duidelijker. Met een goede plek op afstand van slaapkamers, niet in een hoek en op trillingsdempers blijft het meestal binnen de norm op de erfgrens. Laat de installateur een geluidsberekening maken.

Kan een warmtepomp met gewone radiatoren werken?

Vaak wel, zeker bij een hybride systeem. Wordt je huis warm met een ketel op 55 graden, dan volstaan je radiatoren meestal. Blijven kamers koud, dan vervang je daar de radiator door een grotere of een lage-temperatuurradiator. Wordt het nergens warm op 55 graden, dan moet je eerst isoleren.

Wat is het verschil tussen een warmtepomp en een airco?

Een airco is een lucht-luchtwarmtepomp die de lucht in een kamer verwarmt of koelt. Een lucht-water- of bodemwarmtepomp verwarmt water voor radiatoren, vloerverwarming en tapwater, en kan dus je cv-ketel vervangen. Een airco kan dat niet.

Wat betekent 'all-electric ready'?

Dat een hybride warmtepomp later onderdeel kan worden van een all-electric systeem. Meestal haal je dan de ketel weg en voeg je een boiler of extra capaciteit toe. Merken vullen de term verschillend in. Vraag dus precies wat er later nodig is en wat je nu al koopt.

Kan ik een warmtepomp huren in plaats van kopen?

Ja, een aantal aanbieders verhuurt of leaset warmtepompen. Je betaalt maandelijks, en onderhoud zit meestal inbegrepen. Het toestel blijft wel van de aanbieder, contracten lopen vaak 10 tot 15 jaar en de ISDE-subsidie gaat meestal niet naar jou. Over de hele looptijd is huren doorgaans duurder dan kopen. Vergelijk het totaalbedrag en de voorwaarden bij verhuizing.